وزیر بهداشت: تاب‌آوری نظام سلامت در بحران‌ها به الگویی از انسجام، ایستادگی و خدمت‌رسانی تبدیل شده است
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با تأکید بر نقش تعیین‌کننده جامعه سلامت در عبور از بحران‌ها، گفت: عملکرد نیروهای سلامت در دوران دفاع مقدس، همه‌گیری کرونا و جنگ ۱۲ روزه نشان داد که نظام سلامت کشور در شرایط سخت، با تکیه بر انسجام، مسئولیت‌پذیری و ایثار، همچنان در کنار مردم ایستاده است.
فرهنگ اقتصاد _دکتر محمدرضا ظفرقندی در اجلاس رؤسای دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی سراسر کشور که با حضور نمایندگان مجلس شورای اسلامی، استاندار خراسان رضوی و جمعی از مدیران نظام سلامت در مجتمع شهدای سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد برگزار شد، با تبریک میلاد پیامبر اعظم(ص) و امام جعفر صادق(ع)، اظهار کرد: پیامبر اکرم(ص) پیامبر خاتم است و اعجاز ماندگار ایشان، قرآن کریم است؛ کتابی که بشر را به عقلانیت، دانش، قلم و حرکت در مسیر تعالی تا پایان تاریخ دعوت می‌کند.
وی با اشاره به شرایط دشوار کشور و تجربه جنگ ۱۲ روزه، افزود: امروز نیز همان روحیه ایستادگی و مسئولیت‌پذیری را در مجموعه سلامت شاهد هستیم و کادر سلامت از نگهبان و نیروهای خدماتی تا پرستاران، پزشکان و مدیران، در این شرایط دشوار عیار واقعی خود را نشان داده‌اند.
وزیر بهداشت ادامه داد: در دوران دفاع مقدس، نیروهای سلامت در سخت‌ترین شرایط و در حالی که امکان تخلیه مجروحان نیز گاه وجود نداشت، در کنار رزمندگان حضور داشتند و به خدمت ادامه می‌دادند. در دوران کرونا نیز شاهد بودیم که بسیاری از خانواده‌ها به دلیل نگرانی از ابتلا، حتی از حضور در کنار بیماران خودداری می‌کردند، اما پزشکان و پرستاران با وجود همه مخاطرات، در کنار بیماران ماندند و مسئولیت حرفه‌ای و انسانی خود را به بهترین شکل انجام دادند.
دکتر ظفرقندی با قدردانی از تلاش جامعه سلامت، گفت: پرچم خدمت، عشق به مردم و وجدان حرفه‌ای جامعه سلامت در سخت‌ترین شرایط برافراشته ماند و صحنه‌هایی که از فداکاری کادر درمان در بحران‌ها دیده شد، تنها بخشی از واقعیتی است که در سراسر کشور و در ابعاد گسترده اتفاق افتاده است.
ضرورت تقویت تاب‌آوری نظام سلامت
وی با اشاره به آسیب‌های ناشی از جنگ ۱۲ روزه به زیرساخت‌های سلامت، اظهار کرد: در این مدت حدود ۶۶ هزار خدمت درمانی به مجروحان به صورت رایگان ارائه شد و بیش از ۳۰۰ آمبولانس و بیش از ۲۰۰ بیمارستان آسیب دیدند؛ با این حال، نظام سلامت کشور توانست خدمات خود را حفظ کند و تاب‌آوری خود را به شکل کم‌سابقه‌ای به نمایش بگذارد.
وزیر بهداشت تأکید کرد: تجربه این بحران نشان داد که آمادگی نظام سلامت نباید محدود به زمان وقوع حادثه باشد، بلکه باید همواره حفظ و تقویت شود و تمامی بخش‌های نظام سلامت برای سناریوهای مختلف بحران آمادگی داشته باشند.
وی با اشاره به ضرورت تأمین اقلام حیاتی در شرایط بحران، افزود: پیش از آغاز جنگ ۱۲ روزه، با توجه به برآورد نیاز کشور، تأمین و جابه‌جایی ذخایر مورد نیاز از جمله سرم و خون در دستور کار قرار گرفت و برای استان‌های مختلف، استان‌های معین و بیمارستان‌های معین نیز برنامه‌ریزی شد تا در صورت بروز بحران، امکان پشتیبانی متقابل و استمرار خدمات وجود داشته باشد.
دکتر ظفرقندی خاطرنشان کرد: این آمادگی باید در حوزه‌هایی همچون تأمین خون، سرم، دارو، تجهیزات پزشکی، دیالیز، شیرخشک و سایر اقلام حیاتی استمرار داشته باشد و دانشگاه‌های علوم پزشکی نیز باید ارتباط و هماهنگی خود را با استان‌ها و بیمارستان‌های معین بیش از گذشته تقویت کنند.
افزایش ظرفیت پزشکی بدون توزیع عادلانه نیرو، مشکل کمبود پزشک را حل نمی‌کند
وزیر بهداشت با اشاره به موضوع کمبود نیروی متخصص در برخی مناطق کشور گفت: این تصور که با چند برابر کردن ظرفیت پزشکی، مشکل کمبود پزشک به‌طور کامل برطرف می‌شود، با تجربه میدانی و نگاه کارشناسی همخوانی ندارد؛ مسئله اصلی، توزیع عادلانه نیروی انسانی، ایجاد انگیزه برای حضور متخصصان در مناطق مورد نیاز و تأمین شرایط مناسب خدمت است.
وی افزود: در سفرهای استانی، نمونه‌های متعددی از بیمارستان‌هایی دیده شده که به دلیل نبود برخی متخصصان، ظرفیت‌های درمانی آنها به‌طور کامل مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. در برخی مناطق، متخصصان جوان برای مدت طولانی در محل خدمت حضور دارند و در مقابل، برخی خدمات تخصصی با کمبود نیرو مواجه است.
دکتر ظفرقندی از برنامه وزارت بهداشت برای ایجاد سامانه‌ای به منظور شناسایی مناطق دارای کمبود نیروی متخصص و همچنین شناسایی پزشکانی که امکان ارائه خدمت در مناطق مورد نیاز را دارند خبر داد و گفت: با استفاده از ظرفیت پزشکانی که زمان و امکان خدمت بیشتری دارند و با پیش‌بینی پرداخت مناسب، می‌توان بخشی از کمبودهای تخصصی مناطق محروم و کم‌برخوردار را در کوتاه‌مدت و میان‌مدت جبران کرد.
وی تصریح کرد: برای حل پایدار این مسئله، در کنار افزایش ظرفیت تربیت نیروی انسانی، باید به موضوع ماندگاری پزشکان، پرداخت به‌موقع، مشوق‌های خدمتی و تأمین امکانات مورد نیاز در مناطق مختلف کشور نیز توجه جدی شود.
تأمین منابع پایدار؛ ضرورت استمرار خدمت‌رسانی در نظام سلامت
وزیر بهداشت در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به چالش‌های مالی حوزه سلامت، بر ضرورت پیش‌بینی منابع پایدار و قابل دسترس در بودجه تأکید کرد و گفت: هزینه‌های نظام سلامت باید به‌گونه‌ای در بودجه دیده شود که منابع مورد نیاز دانشگاه‌ها و مراکز درمانی در زمان مناسب و به شکل عملیاتی در اختیار آنها قرار گیرد.
وی افزود: وزارت بهداشت در ماه‌های گذشته پیگیری‌های متعددی برای تأمین منابع و پرداخت مطالبات حوزه سلامت انجام داده و این موضوع همچنان با جدیت دنبال می‌شود، چرا که استمرار ارائه خدمات باکیفیت به مردم، نیازمند تأمین به‌موقع منابع است.
پزشک خانواده؛ گامی برای تحقق عدالت در سلامت
دکتر ظفرقندی یکی از محورهای مهم اجلاس را موضوع پزشک خانواده و نظام ارجاع عنوان کرد و گفت: هدف اصلی پزشک خانواده، صرفاً مدیریت منابع یا کاهش هزینه‌ها نیست؛ هدف نخست، حفظ کرامت بیمار و فراهم کردن دسترسی عادلانه مردم، به‌ویژه ساکنان مناطق روستایی و کم‌برخوردار، به خدمات سلامت است.
وی ادامه داد: بیمار نیازمند باید بتواند از محل زندگی خود به مرکز جامع سلامت مراجعه کند، خدمات اولیه را دریافت کند، در صورت نیاز به‌درستی ارجاع شود، نوبت متخصص برای او تعیین شود و فرآیند درمان تا دریافت خدمت مورد نیاز بدون سرگردانی و با حفظ کرامت وی ادامه پیدا کند.
وزیر بهداشت با اشاره به اجرای برنامه پزشک خانواده در ۶۴ شهر، اظهار کرد: شواهد میدانی نشان می‌دهد این برنامه در بسیاری از مناطق در حال شکل‌گیری و اجراست و در برخی شهرها فرآیند ارجاع، نوبت‌گیری و دسترسی بیماران به متخصصان به شکل منظم دنبال می‌شود.
سلامت، زیرساخت توسعه پایدار کشور است
دکتر ظفرقندی همچنین با تأکید بر اینکه مسئولیت جامعه پزشکی و مدیران نظام سلامت فراتر از ارائه خدمات درمانی است، گفت: امروز از مدیران سلامت انتظار می‌رود علاوه بر مسائل تخصصی، نسبت به موضوعات کلان کشور نیز حساس باشند؛ چرا که سلامت، یکی از پایه‌های اصلی توسعه علمی، اقتصادی، اجتماعی و پایدار کشور است.
وی افزود: اگر سیاست یا قانونی می‌تواند بر توسعه علمی، آموزش پزشکی، ارتباطات علمی بین‌المللی یا کیفیت خدمات سلامت اثر بگذارد، جامعه سلامت نباید نسبت به آن بی‌تفاوت باشد و باید دیدگاه‌های کارشناسی خود را در زمان مناسب به تصمیم‌گیران منتقل کند.
وزیر بهداشت تأکید کرد: توسعه علمی، توسعه اقتصادی، ارتقای سلامت، تقویت سرمایه اجتماعی و توسعه متوازن، اجزای یک منظومه به‌هم‌پیوسته هستند و نظام سلامت باید در تصمیم‌سازی‌های کلان کشور نقش مؤثر و مسئولانه داشته باشد.
انسجام و وحدت؛ سرمایه نظام سلامت برای عبور از شرایط دشوار
دکتر ظفرقندی در ادامه با اشاره به شرایط ویژه کشور، بر ضرورت حفظ انسجام و وحدت تأکید کرد و گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری به انسجام ملی نیاز داریم و همه بخش‌های جامعه، به‌ویژه دانشگاه‌ها، باید برای تقویت همدلی و همراهی تلاش کنند.
وی خطاب به رؤسای دانشگاه‌های علوم پزشکی افزود: در آستانه سال تحصیلی جدید، گفت‌وگو و تعامل با دانشجویان و استادان اهمیت ویژه‌ای دارد و دانشگاه‌ها باید با تقویت ارتباطات درون‌سازمانی و اجتماعی، به حفظ آرامش، امید، انسجام و اعتماد کمک کنند.
وزیر بهداشت خاطرنشان کرد: شرایط امروز کشور شرایطی استثنایی است و باید آمادگی نظام سلامت برای مواجهه با بحران‌های مختلف حفظ شود. دانشگاه‌های علوم پزشکی در کنار وظایف آموزشی، پژوهشی و درمانی خود، در تقویت سرمایه اجتماعی و حفظ امید در جامعه نیز نقش مهمی دارند.
وی در پایان با اشاره به رسالت انسانی و حرفه‌ای جامعه سلامت گفت: یکی از ارزشمندترین دستاوردهای فعالیت در حوزه سلامت، نجات جان یک بیمار و بازگشت شادی و آرامش به یک خانواده است و دستاورد ارزشمند دیگر، تربیت دانشجویانی است که در آینده با دانش، مهارت و اخلاق حرفه‌ای خود، به مردم خدمت خواهند کرد.
دکتر ظفرقندی با قدردانی از رؤسا، استادان، پزشکان، پرستاران، کارکنان و تمامی نیروهای نظام سلامت، ابراز امیدواری کرد: با همدلی، انسجام، برنامه‌ریزی و استفاده از ظرفیت‌های موجود، بتوان مسیر خدمت‌رسانی به مردم را با قدرت بیشتری ادامه داد و در شرایط دشوار نیز سلامت و امید را در جامعه حفظ کرد.
به اشتراک بگذارید:
لینک خبر: